delfiny.org

Systematyka delfinów

Szczegóły
Kategoria: Encyklopedia

Delfiny są wodnymi, żyworodnymi ssakami łożyskowymi, należącymi do rzędu waleni, podrzędu zębowców. Charakteryzują się wydłużonym pyskiem i obecnością melonu. W polskiej klasyfikacji najczęściej występuje podział na dwie rodziny: delfiny oceaniczne (łac. Delphinidae) i delfiny słodkowodne (łac. Platanistidae). Taki podział nie jest prawidłowy, ponieważ delfiny słodkowodne to takson polifiletyczny. Delfiny tworzące tę grupę nie są ze sobą bezpośrednio spokrewnione, lecz wykazują podobieństwa budowy lub fizjologii na skutek konwergencji. W związku z czym, w poniższej systematyce przedstawię prawidłowy podział wyróżniający pięć rodzin delfinów. Nie zmienia to faktu, że cztery rodziny delfinów żyjących w wodach słodkich są niezwykle rzadkie i zagrożone wyginięciem.

schemat delfiny

  • Rodzina Delphinidae, delfiny oceaniczne, delfinowate. Występuje w niej 17 rodzajów w łącznej liczbie 37 gatunków.
    • Rodzaj Peponocephala
    • Rodzaj Orcinus
      • Orka, miecznik, Orca (killer whale), Orcinus orca
    • Rodzaj Feresa
      • Orka najmniejsza, Pygmy killer whale, Feresa attenuata
    • Rodzaj Pseudorca
      • Orka karłowata, szablogrzbiet, False killer whale, Pseudorca crassidens
    • Rodzaj Globicephala
      • Grindwal, Long-finned pilot whale, Globicephala melas
      • Pilot, Short-finned pilot whale, Globicephala macrorhynchus
    • Rodzaj Delphinus
      • Delfin długopyski, Long-beaked common dolphin, Delphinus capensis
      • Delfin zwyczajny, pospolity, krótkopyski, Short-beaked common dolphin, Delphinus delphis
    • Rodzaj Lissodelphis
      • Delfin czarnopłaszczowy, północny, Peale’a, Northern right whale dolphin, Lissodelphis borealis
      • Delfin płaszczowy, Southern right whale dolphin, Lissodelphis peronii
    • Rodzaj Sotalia
      • Delfin amazoński, Tucuxi, Sotalia fluviatilis
      • Brak polskiej nazwy1, Costero, Sotalia guianensis
    • Rodzaj Sousa
      • Delfin garbaty, Humbak z Pacyfiku, Pacific humpback dolphin, Sousa chinensis
      • Brak polskiej nazwy2, Indian humpback dolphin, Sousa plumbea
      • Delfin garbogrzbiety, Humbak z Atlantyku, Atlantic humpback dolphin, Sousa teuszii
    • Rodzaj Stenella
      • Delfin uzdeczkowy, plamiasty, Atlantic spotted dolphin, Stenella frontalis
      • Delfin nadobny, Clymene dolphin, Stenella clymene
      • Delfin wysmukły, tropikalny, Pantropical spotted dolphin, Stenella attenuata
      • Delfin długoszczęki, Spinner dolphin, Stenella longirostris
      • Delfin pręgoboki, Striped dolphin, Stenella coeruleoalba
    • Rodzaj Steno
      • Delfin długonosy, Rough-toothed dolphin, Steno bredanensis
    • Rodzaj Tursiops
      • Delfin butlonosy, butlons, Common bottlenose dolphin, Tursiops truncatus
      • Brak polskiej nazwy, Indo-Pacific bottlenose dolphin, Tursiops aduncus
    • Rodzaj Cephalorhynchus
      • Delfin czarny, chilijski, Chilean dolphin, Cephalorhynchus eutropia
      • Delfin czarnogłowy, Commerson's dolphin, Cephalorhynchus commersonii
      • Tonin, Heaviside's dolphin, Cephalorhynchus heavisidii
      • Delfin Hektora, Hector's dolphin, Cephalorhynchus hectori
    • Rodzaj Grampus
      • Delfin szary, Risso, Risso's dolphin, Grampus griseus
    • Rodzaj Lagenodelphis
      • Delfin sarawacki, malajski, Fraser’a, Fraser's dolphin, Lagenodelphis hosei
    • Rodzaj Lagenorhynchus
      • Delfin Białoboki, Atlantic white-sided dolphin, Lagenorhynchus acutus
      • Delfin ciemny, Dusky dolphin, Lagenorhynchus obscurus
      • Delfin krzyżowaty, Hourglass dolphin, Lagenorhynchus cruciger
      • Delfin skośnozęby, pacyficzny, Pacific white-sided dolphin, Lagenorhynchus obliquidens
      • Delfin południowy, Peale's dolphin, Lagenorhynchus australis
      • Delfin białonosy, White-beaked dolphin, Lagenorhynchus albirostris
    • Rodzaj Orcaella
      • Delfin krótkogłowy, delfin z Irawadi, Irrawaddy dolphin, Orcaella brevirostris
      • Brak polskiej nazwy, Australian snubfin dolphin, Orcaella heinsohni

  • Rodzina Platanistidae, delfiny słodkowodne3
    • Rodzaj Platanista
      • Delfin gangesowy4, suzu, Ganges River Dolphin (or Susu), Platanista gangetica gangetica
      • Delfin indusowy, Indus River Dolphin (or Bhulan), Platanista gangetica minor

  • Rodzina Iniidae
    • Rodzaj Inia
      • Inia, Amazon River Dolphin (or Boto), Inia geoffrensis

  • Rodzina Lipotidae
    • Rodzaj Lipotes
      • Delfin chiński5 , biały, Baiji (or Chinese River Dolphin), Lipotes vexillifer

  • Rodzina Pontoporiidae
    • Rodzaj Pontoporia
      • Delfin mały, delfin La Platy, La Plata Dolphin (or Franciscana), Pontoporia blainvillei

 

Powyższa systematyka przedstawia wszystkie obecnie występujące gatunki (także na skraju wyginięcia), nie obejmuje ona jednak dawno wymarłych gatunków prehistorycznych. Nazwy w j. polskim, j.angielskim i łacinie.

1Tucuxi i Costero istnieją jako dwa odrębne gatunki od 2002r. Szczegóły w opisie obu gatunków.

2Jako odrębny gatunek istnieje od 2000r. Szczegóły w opisie gatunku.

3Należy zaznaczyć, że zgodnie ze wstępem w j. polskim nazwa delfiny słodkowodne obejmuje swoim znaczeniem sztuczny takson grupujący pięć rodzin delfinów żyjących w wodach słodkich niesłusznie zaliczanych do nadrodziny Platanistidae.

4Delfiny gangesowy i indusowy zostały uznane za dwa odrębne gatunki. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Platanista. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.)

5Delfin chiński został w 2006r uznany za prawdopodobnie wymarły. Wcześniejsze szacunki mówiły o występowaniu w liczbie ok. 500 szt.